کد خبر : 13212
تاریخ انتشار : یکشنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۴ - ۲۰:۵۹
303 مشترک

۱۱ حدیث در خصوص عقل و تفکر و اندیشه از اصول کافی

۱۱ حدیث در خصوص عقل و تفکر و اندیشه از اصول کافی

۱۱ حدیث در خصوص عقل و تفکر و اندیشه از اصول کافی

۱-امام باقر علیه السّلام فرماید: چون خدا عقل را آفرید از او بازپرسى کرده باو گفت پیش آى پیش آمد، گفت بازگرد، بازگشت، فرمود بعزت و جلالم سوگند مخلوقى که از تو بپیشم محبوبتر باشد نیافریدم و ترا تنها بکسانى که دوستشان دارم بطور کامل دادم. همانا امر و نهى کیفر و پاداشم متوجه تو است.

شرح‏
– مراد بعقل چنانچه از جمیع روایات این باب استفاده مى‏شود همان قوه تشخیص و ادراک و وادارکننده انسان به نیکى و صلاح و بازدارنده او از شر و فساد میباشد چنانچه در روایت سوم عقل وسیله پرستش خدا و بدست آوردن بهشت معرفى شده و در حدیث چهارم ۷۵ خاصیت و اثر آن بنام لشکر عقل توضیح داده شده است پس عاقل کامل کسى است که آن اثر در او باشد، و مراد به پیش آمدن و بازگشتن عقل اینست که این موجود در برابر اوامر و نواهى خالقش کاملا منقاد و مطیع است و جمله آخر حدیث در روایات دیگر توضیح داده مى‏شود که کیفر پاداش مردم در روز جزا بمقدار عقل ایشانست.
۲-اصبغ بن نباته از على علیه السلام روایت میکند که جبرئیل بر آدم نازل شد و گفت: اى آدم من مأمور شده‏ام که ترا در انتخاب یکى از سه چیز مخیر سازم پس یکى را برگزین و دوتا را واگذار. آدم گفت چیست آن سه چیز؟ گفت: عقل و حیاء و دین آدم گفت عقل را برگزیدم، جبرئیل بحیاء و دین گفت شما بازگردید و او را واگذارید، آن دو گفتند اى جبرئیل ما مأموریم هرجا که عقل باشد با او باشیم. گفت خود دانید و بالا رفت.
شرح-
از مجموع این روایت چنین استفاده مى‏شود که عقل باحیاء و دین لازم و ملزومند و از یک دیگر جدا نشوند پس خداوند بهر کس عقل عنایت کند حیاء و دین هم عنایت کرده است و کسیرا که باحیاء و متدین یافتیم باید او را عاقل هم بدانیم.
۳-شخصى از امام ششم علیه السلام پرسید عقل چیست؟ فرمود چیزیست که بوسیله آن خدا پرستش شود و بهشت بدست آید آن شخص گوید: گفتم پس آنچه معاویه داشت چه بود؟ فرمود: آن نیرنگست، آن شیطنت است، آن نمایش عقل را دارد ولى عقل نیست.
۴-حسن بن جهم گوید: از امام رضا علیه السلام شنیدم که میفرمود: دوست هر انسانى عقل او است‏ و دشمن او جهلش.
۵-حسن بن جهم گوید: بحضرت ابو الحسن علیه السلام عرض کردم نزد ما دسته‏اى هستند که دوستدار امامند ولى آن تصمیم راسخرا ندارند (که بتوانند از راه عقیده خویش از جان و مال بگذرند) همین قدر است که از محبت امام دم میزنند. فرمود آنها (بواسطه کوتاهى عقل و قصور ادراکشان) از جمله کسانى که مورد سرزنش خدا قرار گرفته‏اند نیستند. همانا خدا میفرماید: عبرت گیرید اى صاحبان بصیرت (و ایشان صاحب بصیرت نمیباشند).
۶-اسحاق بن عمار گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: هر که عاقل است دین دارد و کسى که دین دارد ببهشت میرود (پس هر که عاقل است ببهشت میرود).
۷-ابو جارود از امام پنجم علیه السلام نقل میکند: خدا در روز قیامت نسبت بحساب بندگانش باندازه عقلى که در دنیا بآنها داده است باریک بینى میکند.
۸-سلیمان دیلمى گوید: بامام صادق علیه السلام عرضکردم فلانى در عبادت و دیانت و فضیلت چنین و چنانست فرمود: عقلش چگونه است؟ گفتم نمیدانم، فرمود، پاداش باندازه عقل است، همانا مردى از بنى اسرائیل در یکى از جزایر دریا که سبز و خرم و پر آب و درخت بود عبادت خدا میکرد یکى از فرشتگان‏

از آنجا گذشت و عرضکرد پروردگارا مقدار پاداش این بنده‏ات را بمن بنما خداوند باو نشان داد و او آن مقدار را کوچک شمرد، خدا باو وحى کرد همراه او باش پس آن فرشته بصورت انسانى نزد او آمد عابد گفت تو کیستى؟ گفت مردى عابدم چون از مقام و عبادت تو در این مکان آگاه شدم نزد تو آمدم تا با تو عبادت خدا کنم پس آن روز را با او بود، چون صبح شد فرشته باو گفت: جاى پاکیزه‏اى دارى و فقط براى عبادت خوبست. عابد گفت: اینجا یک عیب دارد. فرشته گفت، چه عیبى؟ عابد گفت: خداى ما چهارپائى ندارد، اگر او خرى میداشت در اینجا میچراندیمش براستى این علف از بین میرود! فرشته گفت: پروردگار که خر ندارد، عابد گفت: اگر خرى میداشت چنین علفى تباه نمیشد، پس خدا بفرشته وحى کرد: همانا او را باندازه عقلش پاداش میدهم (یعنى حال این عابد مانند مستضعفین و کودکان است که چون سخنش از روى ساده دلى و ضعف خرد است مشرک و کافر نیست لیکن عبادتش هم پاداش عبادت عالم خداشناس را ندارد).
۹-امام صادق علیه السلام از رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله نقل میکند که: چون خوبى حال مردى (مانند نماز و روزه بسیارش) بشما رسید، در خوبى عقلش بنگرید زیرا بمیزان عقلش پاداش مییابد.
۱۰-ابن سنان گوید بحضرت صادق علیه السلام عرضکردم: مردیست عاقل که گرفتار وسواس در وضو و نماز میباشد: فرمود چه عقلى که فرمانبرى شیطان میکند؟ گفتم: چگونه فرمان شیطان میبرد؟
فرمود از او بپرس وسوسه‏اى که باو دست میدهد از چیست؟ قطعا بتو خواهد گفت از عمل شیطانست.
۱۱-پیغمبر فرمود: خدا به بندگانش چیزى بهتر از عقل نبخشیده است، زیرا خوابیدن عاقل از شب بیدارى جاهل بهتر است و در منزل بودن عاقل از مسافرت جاهل (بسوى حج و جهاد) بهتر است و خدا پیغمبر و رسول را جز براى تکمیل عقل مبعوث نسازد (تا عقلش را کامل نکند مبعوث نسازد) و عقل او برتر از عقول تمام امتش باشد و آنچه پیغمبر در خاطر دارد، از اجتهاد مجتهدین بالاتر است و تا بنده‏اى واجباترا بعقل خود درنیابد آنها را انجام نداده است همه عابدان در فضیلت عبادتشان بپاى عاقل نرسند. عقلا همان صاحبان خردند که در باره ایشان فرموده: تنها صاحبان خرد اندرز میگیرند.

منبع: أصول الکافی / ترجمه مصطفوى، ج‏۱، ص: ۱۱

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین اخبار

    Sorry, no posts matched your criteria.

تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب