اروپا بازیگر قدرتمندی نیست/منطق حاکم بر خاورمیانه ماکیاولیستی است

0 0

خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: ماهیت و سنخ نظام بین المللی یکی از موضوعاتی است که در نظریه های روابط بین الملل مورد توجه بوده و هست. برخی معتقد هستند که منطق حاکم بر نظام بین الملل و روابط بین الملل منطق آنارشی(نظم هابزی) است.

در مقابل این دیدگاه برخی نظریه پردازان با نگاهی خوشبینانه به ماهیت و سرشت انسان، نظام و روابط بین الملل و روابط میان کشورها را مبتنی بر همکاری(نظم کانتی) می دانند. برخی نیز معتقدند که منطق حاکم بر نظام بین الملل و روابط میان واحدهای سیاسی مبتنی بر رقابت(نظم لاکی) است که این رقابت الزاما منازعه آمیز نیست.

در این میان منطق «ماکیاولیستی» نیز وجود دارد که البته در نگاه هابزی به نظام بین الملل نیز به نوعی وجود دارد مبنی بر اینکه «هدف وسیله را توجیه می کند».

به بهانه پایان سال ۹۴ و آغاز سال جدید، خبرنگار مهر گفتگویی با پروفسور «نادر انتصار» رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آلاباما آمریکا انجام داده و در این گفتگو جویای نظریات وی درباره ماهیت نظم بین المللی شد. کتاب «سیاست کردها در خاورمیانه» از جمله آثار شناخته شده انتصار است که به عنوان مرجعی در مطالعات کردی محسوب می شود.

*به نظر شما منطق مسلط بر خاورمیانه طی سالهای اخیر بر اساس کدامیک از الگوهای هابزی، لاکی و یا کانتی چیده شده است؟

من فکر می کنم ماکیاولیسم گزینه مناسبتری برای پاسخ به این سوال است. همچنین تئوری های امپریالیسم به ما کمک می کنند تا شرایط فعلی را بهتر درک و تحلیل کنیم.

*آیا شما فروپاشی ثبات هژمونیک ساختار بین المللی را دلیل تحولات و بی ثباتی های خاورمیانه می دانید؟

به طور یقین نظام دو قطبی بین الملل علیرغم همه کاستی هایش منطق ثبات خود را داشته است. نظام فعلی بین الملل هنوز به دنبال جایگزینی مناسب و کارا برای فضای دو قطبی دوران جنگ سرد است. به گفته «هدلی بول»، نظریه پرداز روابط بین الملل، نظام بین الملل امروز، یک نظام آنارشیک است که به دنبال یک نظم با ثبات می گردد.

*اتحادیه اروپا و در صدر آن، فرانسه از میزان نقش خود در مسائل بین الملل مانند مساله سوریه راضی نیستند. بر همین اساس «اولاند»، رئیس جمهور فرانسه خواستار ایفای نقش بیشتر فرانسه در مساله سوریه شده است. آیا این به آن معنی است که اعضای اتحادیه اروپا خواستار داشتن وزن بیشتر و صدایی رسا تر در ساختار بین الملل هستند؟

واضح است که اتحادیه اروپا ایفای نقشی قوی در شکل دادن به ساختار نظام بین الملل در دوران پسا جنگ سرد است. هرچند اروپای امروز دیگر مانند گذشته بازیگر مسلط در امور جهانی نیست. قدرت اروپا در سایه قدرت های نوظهور از خارج از این قاره قرار گرفته است. به علاوه، در روابط خارجی، اروپا اساسا به یکی از دنباله روهای سیاست خارجی آمریکا تبدیل شده و بنابراین نمی تواند به عنوان یک بازیگر مستقل دیده شود.

ممکن است بپسندید

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.