رزرو هتل در مشهد

 

  • تاریخ انتشار: دوشنبه ۰۳ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۰۶ | کد خبر : 26279
  • اهمیت استراتژیک بندر چابهار در رقابت منطقه ای چین و هند چیست ؟؟

    به گزارش وعده صادق ،  پس از آنکه انگلیسیها در سال ۱۹۴۷ از شبه قاره رخت بربستند و هندوستان بزرگ تقسیم شد و از دل آن دو کشور پاکستان و بنگلادش بوجود آمدند، رقابتی بین هند با چین و پاکستان در منطقه شکل گرفت. منطقه کشمیر یکی از موضوعاتی بود که هند و پاکستان تا کنون نتوانسته اند در مورد آن تصمیمی مهم اتخاذ کنند. علاوه بر رقابت تسلیحاتی هند و پاکستان که امنیت منطقه جنوب آسیا را با خطری جدی مواجه کرده است می تواند به رقابت های این دو کشور در عرصه های تجاری و اقتصادی نیز اشاره کرد که با ورود چین به عرصه رقابت جهانی شکل و ساختار جدیدی بخود گرفته است.

    پس از آنکه «شی جین پینگ» رئیس جمهور چین به اسلام آباد سفر کرد طرح پروژه کریدور اقتصادی چین و پاکستان رقم خورد و شی جین پینگ برای این پروژه استراتژیک و منطقه ای که شهر کاشغر در چین را به بندر «گوادر» در پاکستان متصل می کند با بودجه ای به ارزش ۶۴ میلیارد دلاری در نظر گرفت. هدف و غایت چین از این طرح بزرگ منطقه ای در حقیقت دسترسی به بازار کشورهای آسیای میانه و در نهایت ترانزیت کالا از طریق پاکستان به آسیای میانه است.

    کریدور اقتصادی چین به بندر گوادر از منطقه کشمیر در پاکستان عبور می کند و در نهایت به ایالت محروم بلوچستان و بندر گوادر در پاکستان می رسد. پکن برای طرح توسعه بندر گوادر با اسلام آباد به توافق رسیده است و مقامات پاکستانی ۹۲۳ هکتار زمین در حومه بندر گوادر را به مدت ۴۳ سال در اختیار چین قرار داده است. فاصله تقریبی بندر گوادر تا بندر کراچی ۷۴ کیلومتر است. این کریدوری اقتصادی چون از منطقه کشمیر در پاکستان گذشته و در نهایت به گوادر و شاید زمانی به بندر چابهار منتهی شود باعث نگرانی مقامات و دولت هند شده است.

    تلاشهای چین برای رسیدن به بازار کشورهای آسیای میانه هند را نگران کرده است و این کشور را بر آن داشت که از طریق اقیانوس هند به بندر چابهار در ایران دسترسی پیدا کرده و از طریق چابهار به افغانستان متصل شود. توافقنامه سه جانبه ایران، هند و افغانستان در ماه گذشته با سفر «سوشما سوراج» وزیر امور خارجه هند به تهران نهایی شده است و با سفر «نارندرا مودی» نخست وزیر این کشور در روزهای آینده به امضا می رسد. در این راستا، هم از سوی ایران و هم از سوی هند سرمایه‌گذاری ‌های چشمگیری صورت گرفته و تهران راه ترانزیتی میان چابهار و زاهدان را راه‌اندازی کرده است. دهلی نیز با سرمایه‌گذاری ۱۰۰ میلیون دلاری بزرگراه ۲۲۰ کیلومتری زرنج – دل آرام را به پایان رساند و این بزرگراه ایران را به افغانستان وصل می‌کند.

    مسافت کریدور اقتصادی چین و پاکستان از کاشغر تا بندر گوارد ۳۰۰۰ کیلو متر بوده و تامین امنیت این منطقه برای دو کشور حیاتی است. ارتش پاکستان در صدد است با همکاری چین امنیت کریدور مشترک اقتصادی را تامین کند که این خود نیاز به تامین نیروی نظامی و از سویی تامین بودجه هنگفتی دارد و به نظر می رسد پاکستان نمی تواند به آسانی گروه طالبان را به پای میز مذاکره کشانده مذاکرات صلح در افغانستان را پیش ببرد. در این میان نکته ای که حائز اهمیت می باشد این است که هند برای حضور پررنگتر خود در افغانستان برنامه ای بلند مدت و حساب شده را برنامه ریزی کرده است که از آن جمله می توان به ساخت ساختمان مجلس افغانستان بدست هند که در سال گذشته میلادی با سفر «نارندرا مودی» نخست وزیر هند به بهره برداری رسید، ساخت سد دوستی هند- افغانستان موسوم به «سد سلما» که هفته آینده با سفر دوباره نارندرا مودی به این کشور به بهره برداری خواهد رسید و مسئولیت های اجرایی آن به وزارت نیروی افغانستان محول خواهد شد، اشاره کرد.

    هند با هدف توسعه و گسترش روابط دیپلماتیک، تجاری و اقتصادی کنسولگریهای خود در ولایات افغانستان افزایش داده است. اما در این میان هند با همکاری ایران و افغانستان با توسعه بندر چابهار و متصل کردن این بندر مهم تجاری به افغانستان قصد دارد به کشورهای آسیای میانه دسترسی پیدا کرده تولیدات خود را به این کشورها صادر کند. همانگونه که اشاره شد چین نیز به عنوان یکی از قدرتهای آسیای شرقی با اندیشه احیای جاده ابریشم پا به عرصه رقابت با هند گذاشته است و از طریق بندر «گوادر» در پاکستان قصد وارد شدن به حوزه کشورهای آسیای میانه را دارد.

    از جمله عواملی که در برقراری شاهراه ارتباطی و تجاری در یک منطقه اهمیت ویژه ای دارد چگونگی ارتباطات و تعاملات منطقه ای کشورهاست. پاکستان یکی از شرکای منطقه ای چین بشمار می رود اما پاکستان در مرز خود با افغانستان دچار تنش و درگیری است و نمی تواند به راحتی با افغانستان ارتباط مداوم داشته باشد در این میان ایران تنها کشوری است که از لحاظ بعد مسافت به پاکستان نزدیکتر بوده و به بند راهبردی «گوادر» نزدیکتر است. در ماههای اخیر تنش های جدیدی بین کابل و اسلام آباد وجود داشته و «اشرف غنی» رئیس جمهور افغانستان پس از انفجار تروریستی کابل که در آن ۶۴ نفر کشته و ۳۴۷ نفر نیز زخمی شدند، پاکستان را مسئول حمایت از گروه تروریستی «شبکه حقانی» دانسته و از اسلام آباد خواسته است در مبارزه با تروریسم مسئولانه عمل کند. اشرف غنی تهدید کرده بود اگر پاکستان به تعهدات خود در مذاکرات صلح افغانستان عمل نکند و گروه طالبان را به پای میز مذاکره نکشاند از اسلام آباد به سازمان ملل شکایت می کند. روابط دیپلماتیک دو کشور رو به تیرگی گذاشته و این می تواند به روابط دو کشور خدشاتی وارد کند.

    با توجه به مواردی که در بالا به آن اشاره شد چین در ساخت و عملی کردن کریدور اقتصادی خود با پاکستان با مانعی به نام «طالبان» روبروست و در تلاش است گروه طالبان را به میز مذاکره نزدیکتر کند اما از سویی دیگر آمریکا با حضور نظامی خود در افغانستان گروه طالبان را مورد حملات هوایی قرار داده بیش از پیش خشم این گروه را بر انگیخته است. گروه طالبان با حضور نیروهای ناتو در افغانستان نمی تواند با دولت افغانستان به نتیجه مطلوبی در مذاکرات دست یابد.

    به نظر می رسد هند از شانس بهتری برای نفوذ در افغانستان و دسترسی به کشورهای آسیای میانه برخوردار است. از جمله پروژه هایی که هند با مشارکت افغانستان، پاکستان و ترکمنستان در حال پیشبرد آن است پروژه گاز رسانی «تاپی» است که گاز ترکمنستان را از طریق افغانستان و پاکستان به هند منتقل می کند و از سویی دیگر هند با توسعه بندر چابهار در ایران از طریق اقیانوس هند به کشورهای آسیای میانه و قفقاز دسترسی می کند که هم از جهت بعد مسافت و هم از جهت امنیت دارای شرایط مناسبتری نسبت به پروژه کردیدور اقتصادی چین و پاکستان است و این نگرانیهای اسلام آباد و پکن را افزایش داده است تا جایی که «نواز شریف» نخست وزیر پاکستان چندی پیش اعلام کرد که کشورش قصد دارد ایران را نیز وارد کریدور اقتصادی مشترک خود با چین کند.

    سرعت اجرایی شدن پروژه بندر چابهار در مقابل کریدور اقتصادی چین و پاکستان بیشتر است. نارندرا مودی و اشرف غنی فردا با سفر به تهران توافقنامه سه جانبه طرح توسعه بندر چابهار و وصل شدن این بندر مهم تجاری به هرات افغانستان را امضا می کنند. دولت هند از سرمایه گذاری ۲۰۰ میلیون دلاری در بندر چابهار سخن گفته است و این نکته در رسانه های پاکستان انعکاس زیادی داشته است تا جایی که کارشناسان مسایل اقتصادی در پاکستان بر این باورند که دولت نواز شریف در سیاست منطقه ای خود عملکرد خوبی نداشته است و دست هند را در ارتباط با ایران و افغانستان باز گذاشته است.

    اسلام آباد از نفوذ روز افزون هند در افغانستان نگران  به نظر می رسد و حاضر نیست به برقراری صلح و ثبات در افغانستان کمک کند. برقراری صلح در افغانستان به معنای فراهم کردن بستر مناسب برای انجام فعالیت های هند در این کشور که به مذاق پاکستانیها خوش نیامده و می توان گفت ارتش پاکستان چندان تمایلی به ادامه مذاکرات صلح و رسیدن به صلحی پایدار در منطقه ندارد. اوضاع پرآشوب افغانستان تا حدی پیش رفته است که آمریکا نیز برای نا آرام کردن این کشور دست بکار شده و در جدیدترین اقدام «باراک اوباما» رئیس جمهور آمریکا دستور حمله و کشتن «ملا اختر منصور» رهبر طالبان را صادر کرده است. پنتاگون نیز در خبری اعلام کرده است با حمله هوایی به منطقه «زابل» در افغانستان تعدادی از رهبران ارشد طالبان از جمله ملا اختر منصور را کشته است اما سخنگوی طالبان کشته شدن ملا اختر را تایید نکرده است. آمریکا بدنبال جوازی برای حضور نیروهای نظامی خود در افغانستان است و هرزگاهی با انجام عملیاتی نظامی جو امنیتی در این کشور را متشنج کرده باعث خشم بیشتر طالبان می شود.

    با تمامی این اوصاف برخی کارشناسان بر این باورند  کریدور اقتصادی چین و پاکستان نه تنها در مقابل پروژه چابهار و یا بالعکس نیست بلکه در صورتی که این دو پروژه به هم متصل شوند، می تواند تکمیل کننده هم و همچنین راه جدید ابریشم را برای توسعه مناسبات کشورهای منطقه بوجود آورند. پروژه مذکور علاوه بر حمل و نقل، از لوله انتقال انرژی برخوردار است که کشور پاکستان فاقد این مزیت است و برای تامین انرژی به جمهوری اسلامی ایران نیازمند است که پروژه «آی پی» می تواند این نیاز را برآورده سازد و از طرفی بندر گوادر هم اکنون به علت نزدیکی و روابط تجاری با بندر چابهار و تجارت فی مابین دو کشور بصورت فعال در منطقه، ارتباط استراتژیک دارد. اخیراً طرح اتوبوس دریایی بین دو کشور به منظور انتقال زائرین پاکستانی به ایران عملیاتی شده است که بهترین گزینه برای توسعه مناسبات دو کشور ارزیابی می گردد./ مهر

    :: عضویت در سوپر گروه حامیان آیت الله رئیسی در تلگرام :: «کلیک کنید»

  • برچسب ها : , , , ,
  •    نظر مخاطبان                                  نظرشما چیست؟               در انتظار تایید:0

    آخرین اخبار