• تاریخ انتشار: جمعه ۰۷ آبان ۱۳۹۵ ساعت ۲۱:۰۳ | کد خبر : 52332
  • به گزارش وعده صادق ،امام کاظم علیه السلام می فرمایند: «شستن سر با خطمى در روز جمعه، از سنّت است، روزى را سرشار مى‌سازد، فقر را باز مى‌دارد، مو و پوست را نکو مى‌کند و مایه ایمنى از سردرد است.»

    امام على علیه السلام: «شستن سر با خطمى، چرک را مى‌بَرَد و آلودگى‌ها را از میان برمى‌دارد.»

    نام علمی: Althaea officinalis

    در کتب طب سنتی: نوعى خبّازى، شحم المرج

    نام یونانی: خطمی

    نام انگلیسی: Marsh mallow = Althea root

    نام فرانسوی: Guimauve

    نام عربی: الغاسول‌ و العصرس‌

    خانواده: Malvaceae

    مزاج:

    خطمی نام یونانی است و به معنای بسیار مفید آمده است. بهترین آن سبز کوهى است که گلش سفید است، و بستانى آن را بور الزوانى خوانند و برى را شحم المرج گویند.

    از نظر جالینوس سرد و تر، از نظر شیخ الرئیس ابوعلی سینا  گرم معتدل و از نظر زکریای رازی گرم میانه است از نظر نگارنده کتاب الابنیه عن حقائق الادویه گرم است اندر درجه‏ى اوّل. تخم و بیخ آن را در قوت مانند گل آن و از آن بسیار قویتر و تجفیف آن بیشتر و لطیفتر دانسته اند. به نظر می سد که نظر بوعلی به حقیقت نزدیک است گرچه عده ای نیز خطمی را معتدل القوى و مایل بسردى و ترى دانسته‌اند.

    گل آن در خواص ضعیف‌تر از تخم، برگ و ساقۀ آن است.

    دانه خطمی بهترین نوعش سیاه رنگ بوده و مزاج سرد یا معتدل دارد.

    گیاه شناسی:

    خطمى گیاهى است علفى چند ساله  ١ - ۵ / ٠  متر. ساقۀ آن نسبتا ضخیم و افراشته است. گیاه پوشیده از کرک سفید پنبه‌اى است. برگهاى آن متناوب و به رنگ سبز مایل به سفید و گلها درشت به رنگ سفید مایل به صورتى یا مایل به ارغوانى است که در قسمت انتهاى ساقه معمولا به صورت دسته‌هاى  ٣  تایى ظاهر مى‌شود. ریشۀ آن دراز دوکى‌شکل به رنگ خاکسترى مایل به زرد و ریشۀ سال دوم آن به ضخامت یک انگشت با طعمى کمى شیرین است. معمولا در سال دوم ریشه را بیرون آورده تمیز کرده و خشک مى‌کنند. این گیاه معمولا در نقاط مرطوب و باتلاقى و چمنزارهاى شور مى‌روید و معمولا براى مصارف دارویى کاشته مى‌شود. تکثیر آن با کاشت تخم آن در بهار و یا کاشت پاجوش آن در پاییز انجام مى‌گیرد. معمولا برداشت برگهاى جوان خطمى و گلهاى آن قبل از اینکه کاملا باز شود، در تابستان انجام مى‌گیرد.

    ترکیب شیمیایی (chemical composition):

    در ریشه خطمی، لعاب (موسیلاژ) ۲۵ تا ۳۵ درصد، نشاسته ۳۵ درصد، پکتین ۱۰ درصد، قندها ۱۰ درصد، آسپارژین ۲ درصد، تانن ۱۰ درصد وجود دارد.

    این مواد در گل، برگ و در تخم خطمی به مقدار کمتر وجود دارد.

    روش های مصرف:

    ۱٫ جوشاندۀ ریشۀ خطمى:  ٣٠  گرم ریشۀ خطمى را نیم‌کوب کرده و مدت نیم ساعت در مقدارى آب مى‌جوشانند که  ١٠٠٠  گرم جوشانده به دست آید سپس آن را صاف کرده و براى شستن، نرم کردن و کمپرس ورمها از آن استفاده مى‌کنند.

    ۲٫ خیساندۀ ریشه خطمى: ریشۀ خطمى  ١٠  گرم، آب سرد  ١٠٠٠  گرم. ریشه را پوست گرفته خرد کنند و در آب سرد بخیسانند و در اسهال خونى حاد قسمت صاف روى آن را به جاى آب مرتبا بیاشامند.

    ۳٫ در هند برگها و گلهاى له ‌شدۀ آن را روى سوختگى مى‌گذارند و دم‌ کردۀ گلها و غنچه‌هاى آن را در موارد برونشیت و نزله‌هاى برونشیتى تجویز مى‌کنند.

    ۴٫ در ژاپن از جوشاندۀ ریشه و برگهاى خطمى دارویى براى معالجۀ اسهال استفاده مى‌شود. این جوشانده براى تسکین سرفه و لینت مزاج نیز مفید است. و به صورت غرغره براى رفع التهاب گلو مصرف مى‌شود.

    ۵٫ برای تهیۀ دم‌کردۀ ریشۀ خطمى  ٣٠ - ١٠  گرم ریشۀ خطمى را گرفته پس از تمیز کردن و خرد کردن،  ١٠٠٠  گرم آب جوش روى آن مى‌ریزند و آن‌قدر صبر مى‌کنند که درجۀ آب  ٢٠  درجه شود، سپس آن را صاف کرده با عسل مخلوط و سه فنجان در روز مى‌خورند. در موارد یبوست در این دم‌کرده شیرین‌بیان، انیس و پوست سیاه‌توسه ( ٢٠ - ١٠  گرم) اضافه مى‌کنند.

    ۶٫ اگر نیم گرم گل خشک خطمى را در  ١۵٠  گرم آب به مدت  ۵  دقیقه بجوشانند و سپس آن را سرد کرده  ۶ - ۵  قطره الکل کامفره به آن اضافه کنند، محلولى براى شست‌وشوى چشم تهیه مى‌شود که خیلى مفید است.

    ۷٫ در مورد رفع یبوست و تحریک روده‌ها اگر  ۴  گرم ریشۀ خطمى را با  ٢  گرم مغز ریشۀ شیرین‌بیان و  ٢  گرم لاکتوز مخلوط کرده و صبح ناشتا بخورند براى رفع یبوست و تحریک روده‌ها مفید است.

    مصارف درمانی (medicinal uses):

    ۱٫ ملین مزاج ، محلل و منضج (معتدل‌کنندۀ اخلاط) است.

    ۲٫ جهت رفع شقاق و تقشر(پوسته پوسته شدن) پوست کف دست و پا نافع است.

    ۳٫ شستن با جوشاندۀ برگ آن براى نرم کردن موى سر نافع است.

    ۴٫ با روغن کنجد بر پوست مالند و در آفتاب نشینند بهک را بزداید و تخمش در این باره موثرتر است.

    ۵٫ ورم سخت را نرم می کند.

    ۶٫ از آماس جلوگیری می نماید.

    ۷٫ ورم خونی را فرو می نشاند.

    ۸٫ دمل را می رساند.

    ۹٫ در علاج آماس نفخی و خنازیر* مفید است؛ با صمغ و گوگرد بر خنازیر گذارند سودمند است.

    ۱۰٫ با سقز تلخ بردارند(شیاف واژینال) زهدان سخت شده را نرم می کند. نشستن در دم‌کردۀ آن براى تحلیل ورم مقعد و بسته بودن دهانه رحم زنان عقیم مفید است.

    ۱۱٫ ختمی و به ویژه اگر با پیه غاز باشد در علاج درد مفاصل، عرق النساء (سیاتیک)، لرزش، کشیدگی و گسیختگی ماهیچه، کشیدگی اعصاب مفید است.

     ۱۲٫ ضمادش علاج ورم بناگوش است.

     ۱۳٫ التهاب و بادکردگی پلک را از بین می برد.

    ۱۴٫ راه بلغم آوردن را آسان می کند.

    ۱۵٫ به ذلیل قبضی که دارد، مانع خون برآوردن از گلو می شود.

    ۱۶٫ ضماد برگش ورم پستان را فرو می نشاند.

    ۱۷٫ از علاجات ذات الجنب* و ذات الریه است.

     ۱۸٫ شیره اش تشنگی را فرو می نشاند.

    ۱۹٫ آب پز برگ و ریشه اش در علاج سوزش مجرای بول، سوزش روده، ورم اطراف پیزی(مثانه) و اسهال بد و بیماری های دستگاه ادراری مانند سنگ کلیه، کمی ترشح ادرار(الیگوریا) و عدم دفع ادرار(آنوریا) مفید است.

     ۲۰٫ آب پزش برای زهدان خوب و خون زچگی* را پاک می نماید.

    ۲۱٫ در ترشحات زنانگی علاوه بر خوردن، از همان محلول دستگاه تناسلی را شستشو دهند.

    ۲۲٫ با روغن کنجد و روغن زیتون بر بدن بمالند از گزند حشرات در امان می مانند.

     ۲۳٫ اگر آب پزش را با روغن کنجد یا شراب مخلوط کنند و بر جای نیش زنبور عسل بمالند مفید است.

    ۲۴٫ قطعات ریشه خطمى را در آب خیسانده و از آن براى رفع تحریکات جلدى و به عنوان آرام‌کنندۀ ناراحتى‌هاى پوستى استفاده مى‌کنند.

    ۲۵٫ از ریشۀ خطمى به صورت دم‌کرده براى تسکین سرفه شدید استفاده می شود.

    ۲۶٫ براى تسریع دندان‌بندى کودکان ریشۀ خطمى را کاملا تمیز کرده و خرد نموده براى جویدن و ساییدن لثه‌ها به کودک مى‌دهند. این کار اثرش از لاستیکهایى که براى مالش به لثه‌ها به کودک مى‌دهند بجود، خیلى بیشتر و بهتر است.

    ۲۷٫ مضمضۀ دم‌کردۀ تخم آن با سرکه براى تسکین درد دندان گرم مفید است.

    ۲۸٫ رومى‌ها به خطمى خیلى معتقد بودند تا آنجا که Pliny طبیعى‌دان معروف رومى در نوشته‌هایش اظهار کرده است: «هرکس یک قاشق سوپ‌خورى خطمى خرد و گرد شده را بخورد در آن‌ روز به هیچ بیمارى مبتلا نمى‌شود»

    ۲۹٫ در یک آزمایش علمى جدید نشان داده شده است که خطمى توانایى گلبولهاى سفید را براى بلع و از بین بردن میکربها افزایش مى‌دهد  و به این ترتیب به سیستم دفاعى بدن کمک مى‌ کند.

     احتیاطات:

    از نظر عوارض جانبى تا به حال گزارشى در مورد عوارض جانبى خطمى وجود ندارد. به استثناى زنان باردار و مادران شیرده مصرف آن براى بقیه اشخاص در حد مجاز بلامانع است. و اگر در جریان مصرف احتمالا کوچکترین ناراحتى نظیر اسهال و سایر ناراحتى‌هاى معدى ایجاد شود، مصرف آن کاسته شود و یا قطع شود و اگر پس از دو هفته مصرف در رفع ناراحتى مورد نظر اثرى نداشت براى درمان باید از طریق دیگرى اقدام نمود.

    خطمى براى معده مضرّ است و از این نظر باید با آب زرشک، عسل و رازیانه خورده شود و همچنین مضر ریه است و باید با عسل خورده شود.

    *خنازیر (scrofula) : آماس گره های لنفاوی ناحیه گردن است. التهاب و تورم این گره ها می تواند به علت بروز عفونت های مختلف باشد ولی در ۹۵ درصد مواقع عامل بیماری میکروب سل است.

    *خون زچگی (lochia): به ترشحاتی که از مجرای تناسلی بعد از زایمان در چند هفته اول انجام می گیرد که ابتدا خون خالص سپس خونابه و بعدا به صورت ترشح سفید رنگ است گفته می شود.

    *ذات الجنب: التهاب بافت

       نظر مخاطبان                                  نظرشما چیست؟               در انتظار تایید:0

  • برچسب ها :
  •  

    رزرو هتل در مشهد

     

    آخرین اخبار
    روند رو به رشد ارقام فرهنگی بودجه/ ارشاد ۱۶.۵ درصد رشد بودجه دارد مادرانه‌های نرگس رنگ خاموشی گرفت/مرگ ۱۳ مادر حین زایمان عکس/ خزان مازندران شماره‌گذاری موتورهای کاربراتوری ممنوع/ واکنش به احتمال افزایش نرخ جرائم جسد متلاشی شده نوه در خانه مادربزرگش پیدا شد +تصاویر فوتبال زنان؛مشکلات، موانع و انتظارات در گفت و گو با سرمربی دختران زیر ۱۹ سال جشن راهیابی رویایی تیم آزمون و عزت‌اللهی به لیگ اروپا به صرف پیتزا + تصاویر لزوم واگذاری طرح های نیمه تمام به ‏بخش خصوصی / تسهیل و رفع موانع تولید و اشتغالزایی مسئولان زمینه پذیرش نقادی دانشجو را داشته باشند/ایسنا صدای رسای دانشجویان است توقیف بیش از ۸۳ میلیارد ریال کالای قاچاق در آب‌های بوشهر استیضاح وزیر اقتصاد منتفی شد شوک دیگر به استقلال و منصوریان بعد از مصدمیت کریمی+عکس عکس/ مراسم روز دانشجو در دانشگاه صنعتی شریف پیش‌بینی افزایش حجم ترافیک پایتخت در روزهای پایانی هفته تسلیت پرستو صالحی به مناسبت درگذشت هنرمندان محبوبش براثر زلزله اندونزی دستکم ۱۸ نفر کشته شدند فیلم/ دکتر حسن عباسی روحانی محاکمه شود ظریف در نشست تجاری با ژاپنی‌ها از امنیت ایران برای تجارت گفت گزارش جلسات مشترک جامعه روحانیت با احزاب اصولگرا ارائه شد مهمتر از جرم بابک زنجانی، بازگرداندن اموال است