• تاریخ انتشار: یکشنبه ۰۹ آبان ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۳۶ | کد خبر : 52609
  • توجه: صحت این مطلب به هیچ عنوان موردتایید نمیباشد

    به گزارش وعده صادق سیدمحمدصادق محمدی وفایی در یادداشتی که پیش روی شماست و «آیا کوروش پیامبر بود؟» عنوان دارد، تلاش کرده است پیرامون همین موضوع که روزهای اخیر بطور گسترده ای در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی گسترش یافته و ایجاد سوال کرده، پاسخ دهد.
    آیا کورش پیامبر بود؟

    براى روشن شدن جواب به این مطالب توجه بکنید:
    قرآن، داستان ذوالقرنین را در سوره کهف، آیات ۸۳ تا ۹۸ بیان کرده و براى او ویژگى‏ هایى را بر شمرده است. مفسران در این که ذوالقرنین کیست؟ اختلاف‏ نظر دارند برخى او را اسکندر مقدونى و عده‏ اى او را شین هوانک تى و… دانسته ‏اند و هر یک کوشیده ‏اند تا این ویژگى ‏هاى قرآنى را به آن‏ها تطبیق دهند امّا نظرى را که علامه طباطبایى محتمل مى ‏دانند، این است که ذوالقرنین همان کورش کبیر، پادشاه هخامنشى است.

    قرینه ‏هایى که ایشان براى تأیید نظر خود مى‏ آورند از این قرار است:
    ۱) ذوالقرنین شخصیتى است که خداوند به او تمکن در روى زمین و قدرت و اختیار داده است و این با شخصیت کورش که بر بخش عظیمى از آسیا و اروپا دست یافته و نخستین امپراتورى بزرگ تاریخ را تأسیس کرده است، توافق دارد.

    آیا کورش پیامبر بود؟ / اگر کوروش همان ذوالقرنین باشد چه؟

    ۲) ذوالقرنین مطرح شده در قرآن خداشناس و موحد است و کورش هم خداشناس و یکتاپرست بوده است و معقول‏ترین تاریخى که براى ظهور زرتشت یاد مى ‏شود، بین قرن ششم پیش از میلاد با تاریخ حیات کورش توافق دارد.

    ۳) ذوالقرنین سفر یا لشکرکشى به غرب یا مغرب خورشید داشته است و این با لشکرکشى کورش به سیرى در آسیاى صغیر و تسخیر آن سرزمین انطباق دارد.

    ۴) ذوالقرنین سفر یا لشکرکشى به شرق یا مشرق خورشید داشته است و این با لشکرکشى کورش به جنوب شرقى و (مکران و سیستان) و شمال‏شرقى (حدود بلخ) انطباق دارد.

    ۵) ذوالقرنین با قومى وحشى مواجه شده است و این با رفتن کورش به سمت شمال و نبرد با اقوام وحشى سکا که به عبارتى همان یأجوج و مأجوج هستند، انطباق دارد. در این جا کورش اقوام وحشى را عقب مى‏راند و در معبر داریال سدّى با آهن و مس مى‏سازد که هنوز بقایاى این سد برپاست. (ر. ک: داستان‏هاى قرآن و تاریخ انبیا در المیزان، حسین فعال عراقى، ج ۱، ص ۴۴۷، نشر سبحان، و نیز: مجله بینات، ش ۱۴، ص. ۱۰۵)

    (براى آگاهى بیشتر ر. ک: تفسیر المیزان، علامه طباطبایى، ج ۱۳، ص ۳۵۵ ۳۶۴، مؤسسه اعلمى بیروت/ تفسیر نمونه، ج ۱۲، ص ۱۵۰ ۵۳۲، دارالکتب الاسلامیه.)

    آیا ذوالقرنین پیامبر بود؟

    آیا کورش پیامبر بود؟ / اگر کوروش همان ذوالقرنین باشد چه؟از قرآن کریم استفاده مى ‏شود که ذوالقرنین داراى صفات ممتازى بود:
    – خداوند اسباب پیروزیها را در اختیار او قرار داد.
    – او سه لشگرکشى مهم داشت: نخست به غرب: سپس به شرق و سرانجام به منطقه ‏اى که در آنجا یک تنگه کوهستانى وجود داشته، و در هر یک از این سفرها با اقوامى برخورد کرد.
    او مرد مؤمن و موحّد و مهربانى بود و از طریق عدل و داد منحرف نمى‏ شد، و به همین جهت مشمول لطف خاص پروردگار بود. او یار نیکوکاران و دشمن ظالمان و ستمگران بود، و به مال و ثروت دنیا علاقه‏ اى نداشت. او هم به خدا ایمان داشت و هم به روز رستاخیز.
    – او سازنده یکى از مهمترین و نیرومندترین سدها است، سدى که در آن به جاى آجر و سنگ از آهن و مس استفاده شد (و اگر مصالح دیگر در ساختمان آن نیز به کار رفته باشد تحت الشعاع این فلزات بود) و هدف او از ساختن این سد کمک به گروهى مستضعف در مقابل ظلم و ستم قوم یأجوج و مأجوج بوده است.
    او کسى بوده که قبل از نزول قرآن نامش در میان جمعى از مردم شهرت داشت، و لذا قریش یا یهود از پیغمبر (ص) درباره آن سؤال کردند، چنانکه قرآن مى ‏گوید: «یسئلونک عن ذى القرنین از تو درباره ذوالقرنین سؤال مى‏کنند»، (کهف، ۸۳ همان ص ۵۴۴ و ۵۴۵).

    اما از قرآن چیزى که صریحا دلالت کند او پیامبر بوده استفاده نمى ‏شود، هر چند تعبیراتى در قرآن هست که اشعار به این معنى دارد. در بسیارى از روایات اسلامى که از پیامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) نقل شده نیز مى‏خوانیم «او پیامبر نبود بلکه بنده صالحى بود»، (الحویزى، على بن جمعه العروسى نورالثقلین، قم: مطبعه الحکمه، الجزء الثالث، بى‏جا، بى‏تا، ص ۲۹۴ و ۲۹۵).

    هردوت مورخ یونانى مى ‏نویسد: «کوروش» فرمان داد تا سپاهیانش جز به روى جنگجویان شمشیر نکشند، و هر سرباز دشمن که نیزه خود را خم کند او را نکشند، و لشکر کوروش فرمان او را اطاعت کردند بطورى که توده ملت، مصائب جنگ را احساس نکردند. و نیز مورخ دیگر «ذى نوفن» مى ‏نویسد: کوروش پادشاه عاقل و مهربان بود و بزرگى ملوک با فضائل حکماء در او جمع بود، همتى فائق، وجودى غالب داشت، شعارش خدمت انسانیّت و خوى او بذل عدالت بود، و تواضع و سماحت در وجود او جاى کبر و عجب را گرفته بود، (همان، ص ۵۴۷ و ۵۴۸)

    سفرهاى سه گانه‏اى که در قرآن براى ذى‏القرنین ذکر شده است. به نوعى سفرهاى کوروش با آن انطباق دارد: نخستین لشکرکشى کوروش به کشور «لیدیا» که در قسمت شمال آسیاى صغیر قرار داشت صورت گرفت و این کشور نسبت به مرکز حکومت کوروش جنبه غربى داشته است. قرآن مى‏گوید ذوالقرنین در سفر غربیش احساس کرد خورشید در چشمه گل‏آلودى فرو مى‏رود. این صحنه همان صحنه‏اى بود که کوروش به هنگام فرو رفتن قرص آفتاب (در نظر بیننده) در خلیجک‏هاى ساحلى مشاهده کرد.

    آیا کورش پیامبر بود؟ / اگر کوروش همان ذوالقرنین باشد چه؟

    لشکرکشى دوم کوروش به جانب شرق بود، چنانکه هردوت مى ‏گوید: این هجوم شرقى کوروش بعد از فتح «لیدیا» صورت گرفت، مخصوصا طغیان بعضى از قبایل وحشى بیابانى کوروش را به این حمله وا داشت. تعبیر قرآن «حتى اذا بلغ مطلع الشمس وجدها تطلع على قوم لم نجعل لهم من دونها سترا»، (کهف، ۹۰). اشاره به سفر کوروش به منتهاى شرق است که مشاهده کرد خورشید بر قومى طلوع مى‏کند در برابر تابش آن سایبانى ندارند اشاره به اینکه آن قوم بیابان گرد و صحرانورد بودند، (مکارم شیرازى، ناصر با همکارى جمعى از نویسندگان، تفسیر نمونه، ج ۱۲، انتشارات دارالکتب الاسلامیه، ج سوم، ۱۳۶۲، ص ۵۴۸).

    «کوروش لشگرکشى سومى داشت که به سوى شمال، به طرف کوههاى قفقاز بود، تا به تنگه میان دو کوه رسید، و براى جلوگیرى از هجوم اقوام وحشى با درخواست مردمى که در آنجا بودند در برابر تنگه سدّ محکمى بنا کرد. این تنگه در عصر حاضر تنگه «داریال» نامیده مى‏شود که در نقشه‏هاى موجود میان «ولادى کیوکز» و «تفلیس» نشان داده مى‏شود، در همانجا که تاکنون دیوار آهنى موجود است. این دیوار همان سدى است که کوروش بنا نموده زیرا اوصافى که قرآن درباره سد ذوالقرنین بیان کرده کاملاً بر آن تطبیق مى‏کند»، (همان، ص ۵۴۹). گرچه بعضى میل دارند که این سد را با دیوار معروف چین که هم اکنون برپاست و صدها کیلومتر ادامه دارد منطبق بدانند ولى روشن است که دیوار چین نه از آهن و مس ساخته شده، و نه در یک تنگه باریک کوهستانى است، بلکه دیوارى است که از مصالح معمولى بنا گردیده، و همانگونه که گفتیم صدها کیلومتر طول آن است که هم اکنون موجود است. برخى دیگر اصرار دارند که این همان سد «مأرب» در سرزمین یمن مى‏باشد در حالى که سد مأرب گرچه در یک تنگه کوهستانى بنا شده ولى براى جلوگیرى از سیلاب و به منظور ذخیره آب بود و ساختمان آن از آهن و مس نیست (همان، ص ۵۵۰).

    ولى طبق گواهى دانشمندان در سرزمین قفقاز میان دریاى خزر و دریاى سیاه سلسله کوههایى است همچون یک دیوار که شمال را از جنوب جدا مى‏کند، تنها تنگه‏اى که در میان این کوهها دیوار مانند وجود دارد تنگه «داریال» معروف است، و در همانجا تاکنون دیوار آهنین باستانى به چشم مى‏خورد، و به همین جهت بسیارى معتقدند که سد ذوالقرنین همین سد است. جالب اینکه در آن نزدیکى نهرى است بنام «سائرس» که به معنى «کوروش» است (یونانیان کورش را سائرس مى‏نامیدند). در آثار باستانى ارمنى از این دیوار به نام «بهاگ گورائى» یاد شده و معنى این کلمه «تنگه کوروش» یا «معبر کوروش» است، و این سند نشان مى‏دهد که بانى این سد او بوده است»، (همان، ص ۵۵۰).

    درست است که در این نظریه نقطه‏هاى ابهامى وجود دارد، ولى فعلاً مى‏توان از آن به عنوان بهترین نظریه درباره تطبیق ذوالقرنین بر رجال معروف تاریخى نام برد.

    جاى این سوال مطرح است که چرا قرآن به طور بارز به نام این فرد اشاره مستقیم نکرده است در پاسخ گفتنى است «قرآن کریم درباره پیامبران و مطالبى که به آنان مربوط مى‏شود، آیات فراوانى دارد، این آیات بخش عمده‏اى از نگرشهاى تاریخى قرآن را تشکیل مى‏دهد. گفتنى است که محور بحثهاى دانشمندان تاریخ چه آنان که وقایع نگار بوده و حوادث تاریخى را نگاشته‏اند و چه کسانى که بحث‏هاى تحلیلى درباره تاریخ کرده‏اند شؤون مادى بشر بوده است. وقایع‏نگاران معمولاً محور تاریخ را پادشاهان و حکام قرار داده و تاریخ را بر حسب احوال آنان نگاشته‏اند و تنها به تبع آن‏ها از احوال جوامع و ملتها سخن گفته ‏اند. مى ‏توان گفت در این گونه تاریخها، که عمده تاریخ نگاریها را تشکیل مى‏دهد، محور بحث حکومت است. اما کسانى که بحث هاى تحلیلى درباره تاریخ کرده ‏اند، بیشتر تأکیدشان بر مردم و تحلیل ویژگى‏هاى رفتارى مردم و قهرمانان تاریخ است. و از ذکر نام افراد و جزئیات داستانها اجتناب مى ‏کنند. ازاین‏رو، قرآن کتاب تاریخ نیست، تا تمام جزئیات موارد تاریخى را بیان نماید.

    علامه طباطبایى در المیزان نظریه ابوالکلام آزاد هندى را تایید مى کند و نظریه او این است که صفاتى که در قرآن براى ذوالقرنین ذکر شده بر کورش تطبیق مى کند نه اسکندر مقدونى. براى مطالعه بیشتر رجوع کنید به:
    ۱) ترجمه تفسیر المیزان، ج ۱۳، تفسیر آیات ۸۳ تا ۱۰۲ سوره کهف، صص ۴۹۶ ۵۴۴ دفتر انتشارات اسلامى، بى‏تا، بى‏چا.
    ۲) تفسیر نمونه، ج ۱۲، ذیل آیات ۸۲ تا ۱۰۲ سوره کهف، ص ۵۲۳ ۵۵۷، دار الکتب الاسلامیه، چ سوم،.
    ۳) ۱۳۶۲ لغتنامه دهخدا، واژه ذوالقرنین، صص ۹۲٫
    ۴) ۱۲۳ کورش کبیر (ذوالقرنین)، ابو الکلام آزاد (ترجمه: باستانى پاریزى)، انتشارات کوروش، چ پنجم،.
    ۵) ۱۳۶۹ قصص قرآن با فرهنگ قصص قرآن، صدر بلاغى، تهران، مؤسسه انتشارات امیرکبیر، ج چهاردهم،. ۱۳۶۸

    از انچه گذشت معلوم شد که ذوالقرنین پیامبر نبوده و اگر کورش همان ذوالقرنین باشد در این صورت او پیامبر نیست واگر کورش ذوالقرنین نباشد در این صورت هم پیامبر نخواهد بود.

    آیا کورش پیامبر بود؟ / اگر کوروش همان ذوالقرنین باشد چه؟

    اگر کورش همان ذوالقرنین قران کریم هم باشد توجه به نکات زیر ضروری است:

    نکته اول
    برفرض این که ادعا کنیم که کورش کبیر در عصر باستان همان ذوالقرنین در قرآن باشد باید گفت ضمن این که این موضوع، مورد اتفاق مورخین و مفسرین نبوده و در مصداق گزینى براى آن، اختلاف شدید در انظار مشاهده مى شود. (ترجمه تفسیر المیزان ج ۱۳ ص ۵۲۴) بنا نیست که تمام افرادى که در تاریخ داراى نام ونشان بوده‏اند الزاما مورد تبلیغات واقع شوند چرا که ما در تاریخ از این قبیل افراد کم نداریم و اگر بنابر طرح آنان در رسانه‏ها باشد دیگر فرصتى براى رسیدگى به مسائل جارى ملت ها نخواهد بود. بنابراین خوب بودن دلیل بر الزام در تبلیغات بر افراد نمى‏باشد.

    نکته دوم :
    در دوران پادشاهان باستان، تاریخ به معناى حقیقى کلمه، یا وجود نداشته یا اگر هم وجود داشته است عموما مورخین آن زمان، جیره خوار دربار بوده‏اند که طبعا نمى توانستند نقاط ضعف آنان را گزارش کنند بلکه چیزى را مى نگاشتند که پادشاهان بر آن فرمان داده واز آن خشنود مى‏گشتند نه آنچه که در عالم خارج وجود داشته است. بنابراین نمى توان به برخى تواریخ، اعتماد کامل نمود تا بر اساس آن به داورى نشست.

    نکته سوم:
    در دنیاى امروز، هر ملتى با تمدن موجود خود، مورد شناساى قرار مى‏گیرد و عموما هم ملت‏ها به دنبال گسترش و تعمیق همان تمدن مى‏باشند چون این فرهنگ و تمدن است که مى تواند در برابر نیازهاى جامعه امروزى آنان پاسخ‏گو باشد.
    بنابراین هرچند ما در دنیا بعنوان ملتى که از یک سابقه تمدنى طولانى برخورداریم مطرح مى باشیم ولى باید این را بپذیریم که اکنون ما از یک تمدن متعالى بنام تمدن اسلامى (که یکى از گزینه هاى تمدنى آینده دنیا نیز بشمار مى رود) بهره مى بریم که بى تردید فرهنگ غالب و تمدن با شکوه و یکه تاز این سرزمین مى باشد لذا ما همواره باید بدنبال توسعه این تمدن باشیم ضمن این که از پیشینه خود نیز نباید غفلت کرده و آن را نادیده بیانگاریم چرا که در این صورت است که خواهیم توانست سخن دین و آموزه‏هاى نجات بخش آن را به تمام دنیا عرضه، و در مقابل نیازهاى روزافزون جوامع در حال نو شدن، پاسخ‏گو باشیم.

    نکته چهارم :
    ما بعنوان کسانى که داعیه فرهنگ اسلامى داشته و الگوهایى (معصومین (ع)) بس ارجمندتر از افرادى همانند سلاطین باستانى داریم که طبق صریح آیه قرآن آنان بعنوان الگوهاى راستین مطرح مى شوند: «لَقَدْ کانَ لَکُمْ فى رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَهٌ حَسَنَه» (نحل/ ۳۰) دیگر نیازى به الگو پذیرى از افرادى چون کورش کبیر نداشته بلکه در زندگى امروز خود شدیدا به اهل بیت (ع) نیازمندیم./بولتن نیوز

       نظر مخاطبان                                  ۱ نظر               در انتظار تایید:0

    نام:
       

    1. سیما می‌گه:

      بنده صالحی بود به همین خاطر دارن آثارشو اینجوری ویران میکنن؟واقعا که

  • برچسب ها :
  •  

    رزرو هتل در مشهد

     

    آخرین اخبار
    افزایش تلفات زلزله مهیب در اندونزی صراط مستقیم و حیات طیبه‌ی هر جامعه تنها با اقامه‌ی نماز در آن تحقق می‌یابد پشتیبانی و تولید مصالح مورد نیاز طرح ۴۶ هزار هکتار در سیستان از اولویت های این وزارت است فیلم/ پذیرایی از گله گوسفند با سالاد کلم،درسایه خواب مسئولان! حذف بی‌خاصیت همه همّت گماریم که نماز را در جایگاه شایسته‌ خود بشناسانیم ظریف با نخست‌وزیر ژاپن دیدار و گفت‌وگو کرد ترویج گفتمان انقلاب اسلامی وظیفه دانشجوی انقلابی است پیشنهاد به بانک‌های پاکستانی برای حضور در ایران لیونل مسی و یارانش ۱۸ دقیقه با مرگ فاصله داشته اند ! عکس/ جلسه علنی مجلس - ۱۷آذر۹۵ به خاطر ۲۰۰ میلیون تومان، قتل را گردن گرفتم! پیشنهاد جالب سردار طلایی برای نامگذاری یک بزرگراه +اینستاپست دیدار معاون وزیر امورخارجه ایران با بالاترین مقام دارایی هنگ کنگ صبحانه کاری ظریف و اعضای گروه پارلمانی دوستی حزب حاکم لیبرال دمکرات ژاپن عزت امروز کشور مرهون ایثار و فداکاری شهدا و خانواده آنان است کاملا از برجام حمایت می‌کنیم/پتانسیل بالایی برای همکاری شرکت‌های انگلیسی با ایران وجود دارد انتقاد آیت‌الله علوی گرگانی از تغییر کاربری برخی مساجد لاوروف از طرح جان کری درباره حلب حمایت کرد رئیس دفتر رئیس جمهور وارد سوئیس شد