• تاریخ انتشار: شنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۵ ساعت ۱۵:۴۴ | کد خبر : 53645
  • به گزارش وعده صادق روزنامه اصلاح طلب آرمان نوشت: در فضای سیاسی ایران امثال مصطفی تاجزاده کم پیدا می‌شود که صریح و بی‌پرده سخن بگوید و حاضر باشد هزینه آن را نیز بپردازد. گفتمان تاجزاده که مولود گفتمان دوم خرداد است با برخی از اصلاح‌طلبان دیگر متفاوت است. در گفتمان تاجزاده همه‌چیز سر جای خودش است و جای هیچ گونه مماشاتی نیست. «الف» در جایگاه «الف» قرار دارد و «ب» در جایگاه «ب». تاجزاده نسلی از اصلاح‌طلبان را نمایندگی می‌کند که حرف و عمل‌شان یکی بود و برای رسیدن به قدرت با هر کسی هم سفره نمی‌شدند. سفره قدرت برای امثال تاجزاده تنها در رشید شدن مردم در بستر دموکراسی معنا پیدا می‌کند. به همین دلیل و برای تحلیل و بررسی آسییب‌های پیش روی اصلاح‌طلبان در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری۹۶ «آرمان امروز» با مصطفی تاجزاده گفت‌وگو کرده است که در ادامه می‌خوانید.

    «اصلاحات در قدرت» با «اصلاحات برای قدرت» چه تفاوتی دارد؟ چرا برخلاف دوران اصلاحات که جریان اصلاحات استقلال خود را حفظ کرده بود در شرایط کنونی برخی به دنبال «اصلاحات برای قدرت» هستند و تنها در بزنگاه‌ها حاضر و پس از مدت کوتاهی ناپدید می‌شوند؟

    اصلاحات در قدرت معنا پیدا نمی‌کند و منحصر به قدرت نیست. با این وجود اصلاحات در ایران بدون حضور داشتن در قدرت و تاثیرگذاری برقدرت به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. به همین دلیل اگر کسی همه جریان اصلاح‌طلبی را در انتخابات خلاصه کند به جریان اصلاحات جفا کرده است. دولت در ایران بسیار بزرگ و گسترده است و در همه زمینه‌ها دخالت می‌کند و خود را مسئول می‌داند. از سوی دیگر۷۰ درصد اقتصاد ایران نیز به دلیل اتکا به نفت در اختیار دولت قرار دارد و دولت به هر شکلی که تمایل داشته باشد از درآمد نفت استفاده می‌کند. مردم ایران نیز به این وضعیت عادت کرده‌اند و همواره از دولت انتظار دارند که برای مشکلاتشان راه‌حل مناسب انتخاب کند. همه این مسائل با کشوری مانند سوئیس که نه دولت بزرگی دارد، نه اقتصاد دولتی دارد و نه مردم از دولت انتظار دارند که مشکلاتشان را حل کند، تفاوت دارد. از سوی دیگر در کشور سوئیس مردم از طریق نهادهای مدنی و فضای مجازی مطالبات خود را پیگیری می‌کنند و تلاش می‌کنند از این طریق به مطالبات خود دست پیدا کنند و مسئولان نیز در مقابل مطالبات مردم پاسخگو هستند. به همین دلیل ما نیز باید تلاش کنیم«قدرت» را از نظر نظری و عملی نسبت به مطالبات مردم پاسخگو کنیم. پاسخگویی از دیدگاه نظری زمانی شکل می‌گیرد که دو اصل اساسی درباره آن صدق کند. نخست اینکه هر کسی که اختیارات بیشتری دارد باید میزان پاسخگویی او نیز نسبت به اختیاراتش بیشتر باشد؛ و دوم اینکه هرچه موضوعی مهم‌تر باشد باید بیشتر مورد بحث و تبادل نظر بین اشخاص و گروه‌ها با دیدگاه‌های متکثر فکری قرار بگیرد. از سوی دیگر دولت باید از نظر عملی توانایی حل مشکلات مردم را داشته باشد و بتواند به خوبی برای مشکلات مردم راه‌حل انتخاب کند. از دوران اصلاحات دو اصطلاح نامأنوس«اصلاحات حکومتی» و «اصلاحات غیرحکومتی» در فضای سیاسی جامعه به وجود آمد که با واکنش‌های مختلفی مواجه شد و تا امروز نیز ادامه داشته است. به نظر من اصلاحات در ایران به جز از طریق حضور در قدرت به نتیجه نمی‌رسد. به همین دلیل نیز اصلاح گران بزرگ ایران مانندامیرکبیر، مدرس، مصدق، بازرگان و رئیس دولت اصلاحات همه در حکومت حضور داشتند. شرایط در ایران به گونه‌ای است که حتی موج‌های مردمی در انتخابات نیز برای «ورود به قدرت» و «سهم بیشتر در قدرت» شکل می‌گیرد. بنابراین اگر کسی قصد دارد در فضای اجتماعی و سیاسی ایران تاثیرگذار باشد باید یا خود در قدرت حضور داشته باشد یا مورد تایید قدرت باشد تا به این وسیله بتواند اثرگذار باشد. نکته دیگر اینکه کشور ایران همواره از سوی کشورهای خارجی مورد تهدید قرار گرفته که این مساله نیز تاحدودی در عقیم ماندن اصلاحات سیاسی در ایران تاثیرگذار بوده است. با این وجود اگر شخص و گروهی تنها در دوران انتخابات وارد فضای سیاسی شود و پس از آن ناپدید شود به خود، مردم و کشور جفا کرده است.

    بخش‌هایی از جریان اصلاحات در انتخابات اخیر همین رویکرد را در پیش گرفته‌اند و تنها به حضور در انتخابات اکتفا کردند و پس از مدتی به دلایل گوناگون صحنه سیاسی کشور را ترک کردند. چرا چنین افرادی میدان‌دار اصلاح‌طلبان در انتخابات شدند؟

    رویدادهای عملی را نباید به ساحت اندیشه و نظریه تعمیم داد. کسی که در طول سال فعالیت سیاسی ندارد و تنها در بزنگاه انتخابات در صحنه سیاسی حضور پیدا می‌کند باید از جنبه عملی مورد تحلیل و بررسی قرار بگیرد و نباید این مساله را به مبانی تئوریک یک جریان سیاسی تعمیم داد. مبانی اصلی جریان اصلاحات مشارکت مردم در تعیین سرنوشت خود و رشید شدن آنها در بستر دموکراسی است. از سوی دیگر جهت‌گیری اصلی جریان اصلاحات کوچک کردن دولت، قرار گرفتن اقتصاد دراختیار بخش خصوصی ومردم و همچنین این مساله است که مردم بیش از آن که از دولت انتظار داشته باشند باید از خود انتظار داشته باشند.

    جریان اصلاحات در طول حیات خود با فراز و نشیب‌های زیادی همراه بوده است. با این وجود این جریان در سال۹۲ با عدول از برخی مبانی خود به یک امتزاج گفتمانی تن داد و از حسن روحانی حمایت کرد. شما قبول دارید جریان اصلاحات در سال۹۲ به دلیل برخی اشتباهات مجبور شد از برخی از مبانی خود عدول کند؟

    خیر؛ بنده این مساله را قبول ندارم. اصلاح‌طلبان در دولت آقای روحانی با اعتماد به نفس بیشتری عنوان می‌کنند که ایران نیازمند اصلاحات و «دموکراتیزاسیون» است. اگر در دوران اصلاحات ما چنین مسائلی را مطرح می‌کردیم برخی از دوستان اصلاح‌طلب آن را به خرده می‌گرفتند و برای آن اهمیت قائل نبودند. نکته دیگر اینکه در شرایط کنونی مردم جامعه بسیار بیشتر از دوران اصلاحات به مبانی دموکراسی، حقوق بشر، آزادی و کرامت انسان اعتقاد پیدا کرده‌اند. در نتیجه امروز جامعه ما در زمینه دموکراسی نسبت به دوم خرداد پیشرفت داشته است. وضعیت به شکلی شده که گفتمان اشخاصی مانند آیت‌ا… هاشمی، آقای ناطق نوری و آقای روحانی نیز نسبت به دوم خرداد۷۶ اصلاح‌طلبانه‌تر شده است. رویکرد امروز این افراد با سال۷۶ به هیچ عنوان قابل مقایسه نیست. در نتیجه هیچ کس در سال۹۲ از مبانی اصلاحات عدول نکرده است. دلیل این مساله نیز این است که در شرایط کنونی جامعه نسبت به سال۷۶ بیشتر خواهان دموکراسی و آزادی است. در شرایط کنونی برخی از اصولگرایان نیز طرفدار دموکراسی شده‌اند و به این نتیجه رسیده‌اند که راهی به جز دموکراسی برای کشور باقی نمانده است. از سال۹۲تاکنون هیچ کدام از اصلاح‌طلبان از مبانی خود عدول نکرده‌اند، اما در مقابل بسیاری از افرادی که در جریان مقابل و جریان‌های دیگر سیاسی حضور دارند به سمت گفتمان اصلاحات گرایش پیدا کرده‌اند. گفتمان آقای روحانی نیز به مراتب از گفتمان اصلاحات در سال۷۶ اصلاح‌طلبانه‌تر است. امروز هنگامی که آقای روحانی سخن می‌گوید همه فکر می‌کنند رئیس دولت اصلاحات در حال سخن گفتن است. این سخن به معنای این است که ما جریان اصلاحات را به خوبی و درستی در سال۹۲ بازتولید کردیم. دولت آقای روحانی در برخی زمینه‌ها مانند سیاست خارجی حتی از دولت اصلاحات نیز پیشی گرفته و عملکرد موفق‌تری داشته است. البته در مسائل منطقه‌ای دولت اصلاحات از دولت آقای روحانی موفق‌تر بود اما در عرصه بین‌المللی آقای روحانی به بسیاری از مناقشات جهانی ایران خاتمه داد و فضای مثبتی را برای ادامه مسیر ایران در عرصه جهانی باز کرد. بدون شک اگر ما در سال۹۲ یک نامزد اصیل اصلاح‌طلب داشتیم که با موانع نظارتی روبه رو نمی‌شود از وی حمایت می‌کردیم. با این وجود عقل سیاسی حکم می‌کند که اگر کاندیدای اصلاح‌طلبان نتوانست از موانع نظارتی عبور کند از کاندیدایی نزدیک که بتواند بخش‌هایی از مطالبات جریان اصلاحات را جلو ببرد حمایت کنیم. نکته دیگر اینکه در شرایط کنونی که دولت در اختیار آقای روحانی است چهره‌های اصلاح‌طلب با وجود دوران اصلاحات که به دلیل مشغله دولتی وقت کمتری برای گفت‌وگو با مردم داشتند امروز از وقت بیشتری برخوردارند و می‌توانند در جهت اشاعه ونهادینه کردن گفتمان اصلاحات با اقشار مختلف مردم گفت‌وگو کنند.

    در دولت اول آقای روحانی اصلاح‌طلبان بدون هیچ چشمداشتی در مقابل مخالفان دولت سینه سپر کردند. آیا در دولت دوم آقای روحانی نیز این اتفاق خواهد افتاد یا اینکه شرایط به گونه دیگری خواهد بود؟

    بله؛ اصلاح‌طلبان در دولت دوم آقای روحانی نیز بدون هیچ شرطی از ایشان حمایت خواهند کرد. با این وجود این حمایت با برنامه خواهد بود و نقاط قوت و ضعف آقای روحانی به خوبی مورد تحلیل و بررسی اتاق فکر اصلاح‌طلبان قرار خواهد گرفت. دلیل اصلی حمایت اصلاح‌طلبان از آقای روحانی نیز این است که ایشان گفتمان اصلاحات را تقویت کند و برای گام‌های بعدی جریان اصلاحات زمینه‌سازی کند. در شرایط کنونی اصلاح‌طلبان به اندازه‌ای دارای اعتماد به نفس هستند که گمان می‌کنند اصولگرایان نیز دیر یا زود مجبور می‌شوند از دموکراتیزاسیون در جامعه استقبال کنند و با اصلاح‌طلبان در این زمینه همراهی کنند. جریان اصلاحات در انتخابات۹۶ به دلیل اینکه آلترناتیوی برای آقای روحانی ندارد از ایشان حمایت می‌کند. دلیل اینکه اصلاح‌طلبان آلترناتیو ندارند نیز این نیست که این جریان فاقد گزینه مناسب برای ریاست‌جمهوری است. دلیل اصلی این مساله این است که نهادهای نظارتی اجازه نمی‌دهد گزینه‌های اصلی جریان اصلاحات وارد رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری شوند. برای اصلاح‌طلبان مهم نیست که آقای روحانی خاستگاه اصلاح‌طلبی ندارد و یک اصولگراست. آنچه برای ما دارای اهمیت است این است که آقای روحانی دارای رویکرد اصلاح‌طلبانه باشد که در سه سال گذشته نیز این‌چنین بوده است. اصلاح‌طلبان به دنبال این هستند که دیدگاه‌های خود درباره دموکراتیزاسیون را به قدرت تبدیل کنند، به شکلی که هر شخصی که به ریاست‌جمهوری برسد مجبور باشد در همین چارچوب حرکت کند. این وضعیت برای برجام نیز وجود داشت. اگر برجام به یک گفتمان مسلط در بین مردم و مسئولان مبدل نشده بود هیچ‌گاه به نتیجه نمی‌رسید. هنگامی که برجام به یک گفتمان برتر در جامعه تبدیل شد حتی احمدی‌نژاد نیزعلیه آن موضع نگرفت. وی به خوبی به این نکته پی برده بود که اگر علیه برجام موضع‌گیری کند جایگاه خود را در بین هواداران خود از دست خواهد داد و هواداران وی دچار دو دستگی و چند دستگی می‌شوند. در نتیجه تصمیم گرفت در مقابل برجام سکوت کند و هیچ گونه موضع‌گیری نداشته باشد.

    شما عنوان می‌کنید اگر جریان اصلاحات در سال۹۶ با موانع نظارتی مواجه نبود از گزینه اصلی خود برای انتخابات استفاده می‌کرد. چرا؟

    در شرایط کنونی به مصلحت نیست که جریان اصلاحات به صورت مستقل از آقای روحانی عمل کند و این دو باید در کنار هم مسیر خود را ادامه بدهند. نکته دیگر اینکه در شرایط کنونی کاندیدایی که بتواند بیش از۵۰ درصد مردم را با خود همراه کند وجود ندارد. انتخابات ایران از بسیاری جهات شبیه به انتخابات فرانسه است که در دور اول همه احزاب و گروه‌های سیاسی کاندیدای خود را معرفی می‌کنند و با رای مردم پایگاه اجتماعی آنها مشخص می‌شود. با این وجود معمولا در دور دوم انتخابات یک سوسیالیست یا چپ‌گرا در مقابل یک محافظه‌کار یا راست گرا قرار می‌گیرد که در نهایت سرنوشت فرانسه را تعیین می‌کند. در انتخابات۹۶ نیز اگر نهادهای نظارتی اجازه می‌دادند جریان اصلاحات گزینه خود رادر کنار دیگر گزینه‌های احزاب معرفی می‌کرد تا مشخص شود پایگاه رای کدام جریان سیاسی از بقیه بیشتر است. با این وجود اگر انتخابات به دور دوم می‌رفت اصلاح‌طلبان از گزینه‌ای حمایت می‌کردند که قرابت بیشتری با آنها دارد. متاسفانه این شرایط در کشور ما وجود ندارد و اصلاح‌طلبان از همان ابتدا از آقای روحانی که از نظر دیدگاه فکری و سیاسی با جریان اصلاحات نزدیک است حمایت خواهند کرد.

    آقای روحانی در سه سال گذشته به برخی از وعده‌های انتخاباتی خود مانند آزادی‌های سیاسی و همچنین برخی از مطالبات اقتصادی و معیشتی مردم عمل نکرده است. به نظر شما این مسائل در پایگاه اجتماعی ایشان در انتخابات ریاست‌جمهوری۹۶ «ریزش» به وجود نمی‌آورد؟

    من در آرای آقای روحانی برای انتخابات۹۶ هم ریزش می‌بینم و هم رویش. بنده معقدم برخی از افرادی که در سال۹۲ به آقای روحانی رای دادند در سال۹۶ به ایشان رای نخواهند داد و از سوی دیگر برخی از کسانی که در سال۹۲ به ایشان رای ندادند در سال۹۶ از آقای روحانی حمایت خواهند کرد. بدون شک آقای روحانی موفق نشده همه وعده‌های انتخاباتی خود را محقق کند اما موفق شده گام‌های بزرگی برای کشور بردارد. دفاعی که آقای روحانی از آزادی و دموکراسی کرد از هر دفاعی تاکنون موثر‌تر بوده است. بدون شک اگر آقای روحانی در سال۹۲ به ریاست‌جمهوری دست پیدا نمی‌کرد آزادی‌های سیاسی شکل محدود‌تری نسبت به گذشته پیدا می‌کرد. به همین دلیل ما باید به آقای روحانی فشار بیاوریم که علاوه بر گام برجام در دولت دوم خود یک گام بلند دیگر نیز در زمینه آزادی‌های سیاسی بردارد. با این وجود اگر کسی فکر کند همه باید کنار بکشند و گمان کنند که آقای روحانی به تنهایی می‌تواند همه مشکلات کشور را حل کند سخت در اشتباه است.

    شیوه مدیریت آقای روحانی با رئیس دولت اصلاحات چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی دارد؟برخی عنوان می‌کنند آقای روحانی برخی تصمیمات را به صورت فردی می‌گیرد در حالی که رئیس دولت اصلاحات اغلب تصمیمات را با مشورت و خرد جمعی اتخاذ می‌کرد. دیدگاه شما در این زمینه چیست؟

    رئیس دولت اصلاحات ویژگی‌های منحصر به فردی دارند که نه در آقای روحانی، بلکه در بین هیچ سیاستمدار ایرانی مشاهده نمی‌شود. رئیس دولت اصلاحات به معنای واقعی مومن به کرامت انسان است. ایشان از اینکه حرمت یک شخص حتی مخالف وی شکسته شود رنج می‌برد. این در حالی است که آقای روحانی بیشتر از دیدگاه حکومتی به مسائل نگاه می‌کند که البته در جای خود قابل احترام است. از سوی دیگر آقای روحانی از ابتدای روی کار آمدن عنوان کرد که قصد دارد به صورت فراجناحی عمل کند. این در حالی است که رئیس دولت اصلاحات با اینکه تاحدودی فراجناحی عمل می‌کرد اما به دنبال تحقق آرمان‌های جریان اصلاحات نیز بود و در این زمینه فعالیت می‌کرد. با این وجود ائتلاف اصلاح‌طلبان با آقای روحانی باید زمینه‌ای برای ائتلاف بزرگ‌تری باشد که ماننددوران ابتدایی انقلاب همه طیف‌های فکری در آن حضور داشته باشند و بتوانند در سرنوشت کشور تاثیرگذار باشند.

       نظر مخاطبان                                  نظرشما چیست؟               در انتظار تایید:0

  • برچسب ها :
  •  

    رزرو هتل در مشهد

     

    آخرین اخبار
    تصویب قطعنامه ایران با عنوان «مقابله با ریزگردها» در کمیته دوم مجمع عمومی سازمان ملل دروغ های امارات جنایات عربستان را مخفی نمی کند/افزایش دو برابری فروش سلاح از آمریکا به اعراب خلیج فارس در دوره اوباما نسبت به دوره بوش دستور پادشاه عربستان برای برکناری وزیر کار و تغییر در هیات علما عناوین روزنامه‌های ورزشی ۱۳ آذر ۹۵/ صدر نشینی گل نزن‌ها+تصاویر عکس/برجام کشون امدادرسانی به بیش از ۳۰۰ تن در کولاک و سیلاب مجموعه ای از خودروهای کلاسیک + تصاویر جان کربی :برغم تحریم ها به تعهدات خود در قبال برجام پایبند خواهیم ماند فیلم/ پاسخ برجامی کارشناس هواشناسی در پخش زنده خبری بدهی میلیاردی "وزارت راه" مُهر اخراج ۴۰۰ کارگر اصفهانی شد پربیننده‌ترین اخبار خبرگزاری فارس در ۲۴ساعت گذشته بهترین روش مقابله با نقض برجام از نگاه معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور ملکه دورگه ایران؛ از سیاست تا سودای بازیگری خطرناک ترین و هیجان انگیزترین خواستگاری جهان +تصاویر اجاره موقوفات باید قانونی و به‌ روز باشد دادگاه عالی نیجریه به آزادی «شیخ زکزاکی» و همسر وی رأی داد اوباما مصوبه تمدید تحریمهای ایران را امضاء می کند زیباترین پایانه های فرودگاهی دنیا/تصاویر دستگیری همه اعضای باند خطرناک داعش +جزییات تشییع پیکر ۲ شهید فاجعه حله در اهواز